Prognozowanie finansowe 101: zajrzyj w przyszłość swojej firmy

Prognozowanie finansowe przypomina poznawanie swojej finansowej przyszłości u wróżbity czytającego z dłoni, ale jest znacznie bardziej wiarygodne. Wystarczy wprowadzić kilka rozsądnych założeń do narzędzia prognostycznego, a ono pokaże, jak w określonym dniu w przyszłości będą wyglądać rachunek zysków i strat, bilans i inne sprawozdania finansowe.

Twoje rzeczywiste sprawozdania finansowe rzadko będą wyglądać tak samo jak prognozowane sprawozdania finansowe, ale to nic złego — chodzi o to, aby zbliżyć się do rzeczywistości tak bardzo, jak to możliwe. W tym przewodniku pomogę Ci zrozumieć modele, metody i procesy, których możesz użyć do prognozowania sytuacji finansowej swojej firmy.

Czym jest prognozowanie finansowe?

Prognozowanie finansowe oznacza praktykę szacowania sytuacji finansowej firmy na podstawie takich wskaźników jak wzrost przychodów, wskaźnik rezygnacji i marże zysku. 

Dyrektorzy finansowi i zespoły finansowe opierają się na prognozach przy podejmowaniu decyzji finansowych dotyczących budżetowania, planowania działalności, alokacji zasobów i ogólnej strategii firmy.

Szacunki wykorzystywane w prognozie finansowej tworzy się na podstawie danych historycznych oraz oceny przyszłych perspektyw gospodarczych firmy. Na przykład rozsądne jest założenie dodatniego wzrostu przychodów w przyszłości, jeśli wzrost Twojej firmy przyspieszył w ciągu ostatnich dwóch lat, a popyt na Twoje rozwiązanie SaaS jest wysoki.

Możesz oszacować wartości dla każdej pozycji w rachunku zysków i strat, bilansie i rachunku przepływów pieniężnych, ale ogólnie rzecz biorąc, ilość czasu poświęconego na każdą pozycję zależy od celu prognozy.

Możesz przyjąć ogólne założenia dotyczące wszystkich pozycji, jeśli prognozujesz po to, aby uzyskać ogólny obraz swojej sytuacji finansowej. Jeśli jednak prognozujesz sytuację finansową przed fuzją lub przejęciem, ważne jest, aby dokładnie przeanalizować założenia dotyczące wszystkich uwzględnianych elementów.

Modele prognozowania finansowego

Model prognostyczny to systematyczne ramy wykorzystywane do przewidywania wyników finansowych na podstawie danych historycznych, założeń oraz różnych technik matematycznych i statystycznych.

Uwaga od autora

Dodałem krótkie podsumowanie modeli prognostycznych. Przeczytaj kompleksowy przewodnik po modelach prognostycznych, aby poznać temat szczegółowo.

Modele prognostyczne dzieli się ogólnie na jakościowe i ilościowe.

Jakościowe modele prognostyczne

Jakościowe metody prognozowania opierają się na opiniach i osądach ekspertów. Dwie najpopularniejsze jakościowe metody prognozowania to:

• Metoda delficka: Metoda delficka polega na współpracy z ekspertami branżowymi, którzy mogą przeanalizować rynek i przewidzieć wyniki finansowe Twojej firmy. Jeśli nie masz w swojej sieci kontaktów niezwykle wykwalifikowanego eksperta, zalecam skorzystanie z badań rynku albo, jeszcze lepiej, z podejścia ilościowego.
• Badania rynku: Badania rynku pomagają prognozować sytuację finansową na podstawie konkurencji, trendów konsumenckich i warunków gospodarczych. 

Ilościowe modele prognostyczne

Analitycy zazwyczaj korzystają z prognoz ilościowych, ponieważ są one bardziej obiektywne. Metody ilościowe można dodatkowo podzielić na metody szeregów czasowych i metody asocjacyjne. Oto przykłady obu rodzajów:

• Szeregi czasowe:
  • Linia prosta: Metodę linii prostej stosuje się, gdy zakładasz, że dotychczasowe trendy będą się utrzymywać. Na przykład, jeśli przychody rosły o 5% rocznie przez ostatnie trzy lata i uważasz, że w kolejnym roku będą rosły o 5%, zastosuj metodę linii prostej.
  • Średnia krocząca: Metoda średniej kroczącej wykorzystuje średnią kroczącą z poprzednich okresów do prognozowania danych finansowych w krótkim lub średnim terminie.
  • Wygładzanie wykładnicze: Wygładzanie wykładnicze jest podobne do modelu średniej kroczącej, z wyjątkiem tego, że nowszym okresom przypisuje się większą wagę podczas obliczania średniej. Na przykład, jeśli wzrost przychodów wyniósł 5% w 2022 roku i 8% w 2023 roku, można przypisać wagę 0.6 wartości 8% i 0.4 wartości 5%, aby obliczyć średnią, która wyniosłaby 6.8%.
  • Projekcja trendu: Projekcja trendu polega na wykorzystaniu danych historycznych i metod statystycznych do znalezienia oraz ekstrapolacji trendów w celu przewidywania przyszłych wartości. Analitycy zazwyczaj stosują do projekcji trendu takie metody jak metoda najmniejszych kwadratów, metoda Boxa-Jenkinsa oraz prognozowanie oparte na ocenie eksperckiej.
• Metody asocjacyjne:
  • Prosta regresja liniowa: Analiza regresji prostej pomaga zbadać zależność między zmienną zależną (taką jak sprzedaż) a zmienną niezależną (taką jak wydatki na reklamę). Zależność (wyrażona jako liczba) służy do prognozowania przyszłych wartości.
  • Wieloraka regresja liniowa: Analiza regresji wielorakiej pomaga zbadać zależność między jedną zmienną zależną a wieloma zmiennymi niezależnymi. Na przykład moglibyśmy dodać utrzymanie klientów jako kolejną zmienną zależną do przykładu prostej regresji liniowej. Podobnie jak w przypadku prostej regresji liniowej, zależność jest wyrażana jako liczba i wykorzystywana do prognozowania przyszłych wartości.

Jak przeprowadzać prognozowanie finansowe

Zanim przejdziesz do arkusza kalkulacyjnego Excel i rozpoczniesz prognozowanie sprawozdań finansowych swojej firmy, musisz uwzględnić jeszcze kilka kwestii. Oto proces prognozowania finansowego krok po kroku:

Określ cel

Działanie z jasno określonym celem pozwala skupić się na tym, co ma znaczenie. Czy prognozujesz sprawozdania finansowe, aby sprawdzić, czy masz wystarczającą ilość gotówki? A może robisz to dlatego, że planujesz sprzedaż firmy i chcesz określić jej wartość?

Zbierz dane historyczne

Jeśli prowadzisz działalność od kilku lat, niemal wszystkie potrzebne dane — takie jak przychody, zyski i wzrost — są dostępne w sprawozdaniach finansowych.

Idealnym rozwiązaniem jest wykorzystanie danych historycznych z trzech do pięciu lat, ale w zależności od takich czynników jak poniższe może być konieczne użycie danych historycznych z większej liczby lat:

• Horyzont prognozy: Jeśli prognozujesz sytuację za dwa lub trzy lata, będziesz potrzebować większej ilości danych historycznych, aby uchwycić trendy. Z drugiej strony prognozy krótkoterminowe wymagają nowszych danych.
• Znaczenie danych: Starsze dane z okresów, w których zaszły istotne zmiany w produkcie, modelu biznesowym lub warunkach rynkowych, nie są tak istotne jak nowsze dane, które dokładniej odzwierciedlają obecną sytuację firmy.
• Stabilność i spójność danych: Wykorzystaj dłuższy okres historyczny, jeśli wyniki firmy lub warunki rynkowe podlegały znacznym wahaniom.
• Dynamika rynku: Czy branża podlega szybkim zmianom? Jeśli tak, skup się bardziej na nowszych danych.

Jeśli jesteś startupem i nie masz danych historycznych, rozważ zastosowanie jakościowego modelu prognozowania lub branżowych danych porównawczych od SaaS Capital i podobnych źródeł.

Określ ramy czasowe

Jak daleko w przyszłość chcesz prognozować swoje sprawozdania finansowe? Jeden rok to dość częsty wybór, ale możesz zdecydować się na inne ramy czasowe w zależności od swoich konkretnych potrzeb.

Na przykład, jeśli zamierzasz pozyskać kapitał za sześć miesięcy, prognozuj sprawozdania finansowe na dwa kolejne kwartały. Możesz również wybrać roczny horyzont prognozy, aby zrozumieć, jak pozyskanie nowego kapitału zmieni strukturę kapitałową i w inny sposób wpłynie na działalność firmy.

Decydując o ramach czasowych, należy pamiętać, że dokładność spada wraz z wydłużaniem ram czasowych , ponieważ zmienne niezależne, takie jak sytuacja gospodarcza, mają więcej czasu na zmianę. Może się to wydawać oczywiste, ale często jest pomijane.

Zgodnie z raportem KPMG różnica między prognozowanymi a rzeczywistymi wynikami może być znacząca:

Wybierz metodę prognozowania

Żadna metoda nie okaże się najlepsza w każdej sytuacji — wybierz metodę prognozowania finansowego, która spełnia cel Twojego prognozowania.

Metoda liniowa wymaga mniejszych nakładów zasobów, jeśli chcesz jedynie uzyskać ogólne wyobrażenie o przyszłych przychodach i zyskach na podstawie oczekiwanych subskrypcji i odnowień w przyszłym roku.

Z drugiej strony regresja liniowa może być lepszym wyborem, jeśli planujesz znaczącą zmianę struktury kosztów operacyjnych, aby osiągnąć rentowność w ciągu najbliższego roku.

Po wybraniu najlepszej metody prognozowania dla danego przypadku użycia przygotuj pro forma sprawozdania finansowe, korzystając z tej metody. Wykorzystaj te sprawozdania jako podstawę do planowania finansowego i podejmowania decyzji strategicznych.

Wskazówka eksperta

\u003cspan style=\u0022font-weight: 400;\u0022\u003eWszystkie metody ilościowe koncentrują się na wynikach z przeszłości, co nie zawsze jest wiarygodnym sposobem oceny przyszłej sytuacji finansowej firmy. \u003c/span\u003e

\u0026nbsp;

\u003cspan style=\u0022font-weight: 400;\u0022\u003eUwzględnienie w założeniach metody jakościowej, takiej jak przewidywania doświadczonych liderów, pozwala uzyskać dokładniejsze prognozy.\u003c/span\u003e

Przeanalizuj prognozę

Przyjrzyj się liczbom i sprawdź, czy opowiadają historię, która Ci się podoba. Jeśli tak, to świetny punkt wyjścia. Jeśli nie, dowiedz się, dlaczego.

Spróbuj dostrzec potencjalnych złoczyńców w tej historii — takich jak brak wystarczającej ilości gotówki na rozwój — korzystając ze scenariuszy typu „co, jeśli”.

Poeksperymentuj trochę, poddając liczby testom warunków skrajnych, aby zrozumieć wpływ zmiennych niezależnych, takich jak sytuacja gospodarcza, na ważne wartości.

Przyjrzyjmy się prawdopodobnemu scenariuszowi.

Załóżmy, że pierwotnym celem prognozowania było sprawdzenie, czy w kolejnym kwartale firmie może zabraknąć gotówki. Prognoza pokazuje, że przez cały kwartał utrzymasz dodatnie saldo gotówkowe, ale jego poziom zmniejszy się w porównaniu z obecnym.

To problem… ale nie powód do paniki.

Korzystając z tych informacji, przechodzisz do prognozowanego rachunku przepływów pieniężnych, aby sprawdzić, gdzie wycieka gotówka. 

• Jeśli tracisz gotówkę w działalności operacyjnej, byłby to poważny problem, ponieważ oznaczałoby to, że Twoja działalność nie generuje wystarczającej ilości gotówki.
• Z drugiej strony saldo gotówkowe może również zostać zmniejszone, ponieważ planujesz zainwestować w nowy składnik aktywów lub spłacić zadłużenie. To znacznie łatwiejszy problem do rozwiązania, ponieważ nakłady inwestycyjne i spłaty zadłużenia nie są działaniami powtarzalnymi.

Użyteczność prognozy — nawet jeśli wszystkie zawarte w niej informacje są dokładne — nadal zależy od właściwego wykorzystania danych.

Monitoruj rzeczywiste wartości

Po przygotowaniu prognozy monitoruj rzeczywiste sprawozdania finansowe i porównuj je z prognozą.

Czy rzeczywiste wartości zmierzają w kierunku prognozowanym zgodnie z oczekiwaniami?

Jeśli nie, zbadaj różnice za pomocą analizy odchyleń, aby móc przygotować się na potencjalne problemy, zanim będzie za późno.

Przykład prognozowania finansowego

Prześledźmy uproszczony przykład działania prognozowania finansowego.

Załóżmy, że chcesz sporządzić prognozę swojego rachunku zysków i strat na kolejny kwartał. Oczekujesz znacznego wzrostu popytu w wyniku nowej, skutecznej kampanii marketingowej.

Oczekujesz, że przychody wzrosną o 20%, i chcesz przygotować prognozę rachunku zysków i strat, aby sprawdzić, czy firma osiągnie rentowność do końca tego kwartału.

Oto dane z rachunku zysków i strat za okres obrachunkowy kończący się w trzecim kwartale 2023 roku:

Oto, jak może wyglądać model finansowy, przy założeniu 20-procentowego wzrostu przychodów oraz niezmienionych kosztów operacyjnych i nieoperacyjnych:

Wraz ze wzrostem popytu firma może osiągnąć rentowność w następnym kwartale.

Przypomnę, że jest to uproszczony przykład pokazujący, jak można prognozować sprawozdanie finansowe. Założyłem, że koszty operacyjne i nieoperacyjne pozostaną niezmienione, co w rzeczywistości rzadko się zdarza.

Jeśli czujesz się gotowy, aby rozpocząć prognozowanie swoich sprawozdań finansowych, może warto spróbować zbudować model trzech sprawozdań finansowych?

Rola oprogramowania do prognozowania

Nie wspominając już o tym, o ile łatwiejsze może być to wszystko dzięki odpowiedniej technologii.

Oprogramowanie do prognozowania przyspiesza i upraszcza ten proces, a najlepsze rozwiązania integrują się z oprogramowaniem księgowym, aby automatycznie pobierać dane historyczne z wybranej przez Ciebie liczby lat. Kolejną zaletą oprogramowania do prognozowania jest to, że oferuje ono również wbudowane funkcje, takie jak analityka sprzedaży i prognozowanie popytu, które pomagają formułować oparte na danych założenia dotyczące przyszłości.

Oprogramowanie do prognozowania jest dostępne już od pewnego czasu. To, co nadchodzi, jest jeszcze bardziej ekscytujące — narzędzia FP&A oparte przede wszystkim na sztucznej inteligencji mają zrewolucjonizować sposób, w jaki zespoły FP&A prognozują dane finansowe.

Modele AI mogą wykorzystywać dane historyczne do formułowania założeń dotyczących przyszłości i generowania prognoz w ciągu kilku sekund. Choć prognozy te nadal wymagają wiedzy CFO, znacznie przyspieszają ten proces, oszczędzając cenny czas zespołu finansowego.

„Modele AI automatycznie utworzą lub wygenerują prognozy na podstawie danych historycznych i danych dotyczących trendów, zapewniając punkt wyjścia, od którego zespoły finansowe mogą uzupełniać plany o swój kontekst oraz ocenę warunków biznesowych i gospodarczych. Specjaliści ds. finansów nie tworzą już prognoz od zera — udoskonalają je i weryfikują, znacznie skracając proces prognozowania.”

-Oracle

Gotowy, by poznać swoją przyszłość?

Prognozowanie finansowe może za pierwszym razem wydawać się trudne. Formułowanie rozsądnych założeń dotyczących przyszłości wymaga umiejętności, doświadczenia i przewidywania — a te przychodzą z czasem. 

Druga, bardziej mechaniczna część prognozowania — budowanie modelu — może być łatwo zautomatyzowana za pomocą oprogramowania. Zalecam powierzenie oprogramowaniu budowania modelu, abyś mógł skupić się na strategicznych aspektach prognozowania finansowego.

I pamiętaj, że Twoja prognoza finansowa nie jest wyryta w kamieniu. 

Gdy masz już prognozę, zmieniaj swoje założenia, aby ocenić sytuację finansową w różnych scenariuszach. Wykorzystaj te informacje, aby zminimalizować ryzyko i wzmocnić swoją pozycję finansową.

Z kolei jeśli interesuje Cię analiza wyników osiągniętych w przeszłości na podstawie danych historycznych, oprogramowanie do analizy finansowej będzie lepiej dopasowane do tego celu.

Gotowy, aby rozwijać swoje umiejętności jako lider finansów? Zapisz się do naszego newslettera, aby otrzymywać porady ekspertów, przewodniki i rekomendacje od liderów finansów kształtujących branżę technologiczną.