GAAP (algemeen aanvaarde boekhoudkundige grondslagen) zijn de standaardregels en richtlijnen die je moet volgen bij het opstellen van financiële overzichten in de Verenigde Staten.
Deze grondslagen zorgen ervoor dat je cijfers consistent, transparant en vergelijkbaar zijn, zodat iedereen, van investeerders tot toezichthouders, een duidelijk beeld heeft van je financiële verhaal. Als je je bezighoudt met boekhouding in de VS, is het essentieel om GAAP te begrijpen om je administratie correct en eenvoudig te begrijpen te houden.
Wat is GAAP?
GAAP, oftewel algemeen aanvaarde boekhoudkundige grondslagen, is een gestandaardiseerde reeks boekhoudregels, procedures en richtlijnen die in de Verenigde Staten wordt gebruikt voor het opstellen van financiële overzichten.
Deze grondslagen helpen financiële professionals om consistentie, transparantie en vergelijkbaarheid in financiële verslaggeving tussen verschillende organisaties en sectoren te waarborgen aan de hand van deze principes:
- Opbrengstverantwoording
- Classificatie van de balans
- Materialiteit
Door GAAP na te leven, verkleinen professionals het risico op fouten of onjuiste weergaven, vergroten ze hun geloofwaardigheid bij belanghebbenden en stroomlijnen ze het vergelijken van financiële resultaten tussen bedrijven.
GAAP-naleving
In de VS zijn alle beursgenoteerde bedrijven verplicht de regels van de U.S. Securities and Exchange Commission (SEC) te volgen. Hieronder valt ook het regelmatig indienen van GAAP-conforme financiële overzichten.
Naleving van de regels van de SEC is noodzakelijk om als bedrijf beursgenoteerd te blijven, en overtreding van deze regels kan ertoe leiden dat een bedrijf van de beurs wordt gehaald. Op de website van de SEC kun je geselecteerde Staff Accounting Bulletins bekijken, waarin wordt samengevat hoe organisaties GAAP moeten toepassen.
Hoewel private bedrijven en non-profitorganisaties niet strikt verplicht zijn om GAAP te volgen in hun verslaggeving, houdt het vroegtijdig invoeren van deze standaard de deuren open voor financiering, zowel uit eigen vermogen als uit vreemd vermogen. Voor eenvoudigere analyses (en correcte één-op-éénvergelijkingen) zullen veel kredietverstrekkers eisen dat jaarlijkse financiële informatie wordt opgesteld volgens GAAP als onderdeel van hun kredietovereenkomsten. Aan de kant van het eigen vermogen krijgen investeerders doorgaans het advies uiterst voorzichtig te zijn met bedrijven waarvan de financiële overzichten niet volgens GAAP zijn opgesteld.
Uiteindelijk is GAAP ingesteld om ervoor te zorgen dat boekhoudmethoden nauwkeurig en eerlijk zijn; financiële instellingen, investeerders en particulieren willen hetzelfde zien.
GAAP-naleving wordt geverifieerd via een verklaring van een accountant, die voortvloeit uit een externe controle door een gecertificeerd openbaar accountantskantoor (CPA-kantoor). Als je de GAAP-naleving van je financiële overzichten wilt bevestigen, kan het inschakelen van een externe accountant vóórdat dit wettelijk verplicht is het proces versnellen en ervoor zorgen dat je de juiste koers volgt.
Er is nog een andere mogelijkheid als je verslag wilt doen van maatstaven die volgens de GAAP-regels niet expliciet zijn toegestaan. Sommige bedrijven rapporteren zowel GAAP- als niet-GAAP-maatstaven bij het presenteren van hun financiële overzichten, hoewel GAAP-regelgeving vereist dat deze laatste expliciet worden aangeduid in financiële overzichten en andere openbare bekendmakingen.
FASB
De Financial Accounting Standards Board (FASB) is een onafhankelijke non-profitorganisatie die de standaarden vaststelt voor de boekhouding van publieke, private en non-profitorganisaties in de Verenigde Staten. De FASB is de uiteindelijke autoriteit voor het vaststellen en interpreteren van GAAP in de VS, aangezien de Securities and Exchange Commission (SEC) de FASB erkent als de instantie die de boekhoudkundige standaarden voor het land vaststelt.
De FASB werd in 1973 opgericht als opvolger van de Accounting Principles Board (APB) en zette diens missie voort om consistentie, transparantie en integriteit in de financiële verslaggeving van Amerikaanse bedrijven te waarborgen. Hoewel dit van 1959 tot 1973 het bevoegde orgaan voor landelijke boekhoudstandaarden was, zijn de meeste richtlijnen en regels die door de APB zijn opgesteld inmiddels gewijzigd of vervangen door verklaringen van de FASB.
GAAP versus IFRS
Internationale standaarden voor financiële verslaggeving (IFRS) zijn de boekhoudkundige standaarden die zijn vastgesteld door de International Accounting Standards Board (IASB) en worden beschouwd als het internationale alternatief voor GAAP. Als de GAAP-regels een afspiegeling zijn van de Amerikaanse wetgeving, streeft IFRS ernaar een afspiegeling te zijn van de mandaten van de Verenigde Naties: een reeks regels die nationale grenzen overstijgt en alle leden aan dezelfde standaard houdt.
De IASB en FASB werken sinds 2002 aan het op elkaar afstemmen van GAAP en IFRS en hebben daarbij enige vooruitgang geboekt. Zo hebben de Verenigde Staten de verplichting voor niet-Amerikaanse bedrijven verwijderd om hun jaarrekening aan te passen om aan GAAP te voldoen als ze al aan IFRS voldoen. Er zijn echter nog steeds verschillen tussen de twee stelsels van regels, waaronder (maar niet beperkt tot):
Voorraadwaarderingsmethoden
GAAP staat bedrijven toe om Last In First Out (LIFO) als methode voor voorraadwaardering te gebruiken, terwijl dit onder IFRS niet is toegestaan.
Classificatie van onderzoeks- en ontwikkelingskosten (R&D)
Onder IFRS worden R&D-kosten beschouwd als kapitaalinvesteringen die over meerdere perioden kunnen worden afgeschreven als aan bepaalde voorwaarden is voldaan. Onder GAAP worden R&D-kosten beschouwd als uitgaven en verwerkt op het moment dat ze worden gemaakt.
Terugboeking van waardeverminderingen
GAAP bepaalt dat een voorraad of actief waarvan de boekwaarde is afgewaardeerd, niet opnieuw mag worden opgewaardeerd als de marktwaarde van het actief vervolgens stijgt. IFRS staat deze terugboeking wel toe.
Waardering van vaste activa
Onder GAAP worden vaste activa tegen historische kostprijs opgenomen en gerapporteerd, terwijl IFRS bedrijven in staat stelt vaste activa aan te passen op basis van de reële marktwaarde.
Robots kennen GAAP
Voordat ik inga op de details van GAAP, wil ik je een uitweg bieden — als je alleen probeert te zorgen dat je bedrijf geen boete krijgt, is accountant worden niet de juiste stap. Kijk in plaats daarvan naar software voor financiële rapportage, die dit soort zaken voor je kan bewaken:
Have an account? Log In
De 10 belangrijkste GAAP-principes uitgelegd

Hoewel GAAP uit drie verschillende onderdelen bestaat, vormen de 10 belangrijkste principes binnen de standaard de kern ervan. Als je vragen hebt over je naleving van GAAP, moet je je werkwijze eerst aan deze principes toetsen.
De 10 principes van GAAP zijn als volgt:
1. Het principe van regelmatigheid
De organisatie moet zich houden aan alle vastgestelde regels en voorschriften van GAAP.
Wat betekent dit?
Dit principe betekent dat een bedrijf niet kan kiezen welke regels het wel en niet volgt, maar in plaats daarvan alle regels moet naleven die onder GAAP zijn vastgesteld.
2. Het principe van consistentie
Dezelfde standaarden worden in elke stap van het rapportageproces toegepast, waarbij eventuele verschillen die zich voordoen worden toegelicht.
Wat betekent dit?
Bij het opstellen van je jaarrekening moet je zorgen voor vergelijkbaarheid. Met andere woorden: je kunt er niet voor kiezen om je balans volgens GAAP op te stellen, maar je resultatenrekening op een andere manier op te stellen. Als je aanpassingen tussen overzichten moet maken, wordt van je verwacht dat je de reden(en) daarvoor volledig vermeldt en uitlegt in de toelichtingen bij de jaarrekening.
3. Het principe van oprechtheid
De organisatie streeft ernaar een accuraat en onpartijdig beeld van de financiële situatie van een bedrijf te geven.
Wat betekent dit?
Jaarrekeningen moeten objectief worden opgesteld; als je bepaalde financiële informatie probeert te verbergen of er juist extra aandacht op probeert te vestigen, schend je dit principe. Je moet de jaarrekening opstellen alsof je geen persoonlijk belang hebt bij het succes of falen van het bedrijf.
4. Het principe van bestendigheid van methoden
Dezelfde standaarden moeten van de ene rapportagecyclus op de volgende worden toegepast, waarbij eventuele verschillen die zich voordoen, openbaar worden gemaakt.
Wat betekent dit?
Net als het continuïteitsbeginsel komt dit neer op vergelijkbaarheid. Je moet het gemakkelijk maken om financiële overzichten over de hele linie te beoordelen, en dit beginsel richt zich op beoordeling van cyclus tot cyclus. Je kunt de GAAP-standaard niet elke tweede rapportagecyclus laten vallen en toch compliant blijven. Nogmaals, als je van periode tot periode wijzigingen moet aanbrengen, wordt van je verwacht dat je deze uitgebreid openbaar maakt en in de voetnoten bij de financiële overzichten uitlegt waarom.
5. Beginsel van non-compensatie
Zowel negatieve als positieve aspecten worden volledig transparant gerapporteerd, zonder de verwachting dat schulden worden gecompenseerd.
Wat betekent dit?
Je moet alles rapporteren, ongeacht hoe het op het bedrijf afstraalt. Je kunt een schuld niet proberen te compenseren met een actief of uitgaven met inkomsten in je financiële overzichten; je moet een volledig en accuraat beeld geven van de financiële situatie van je bedrijf, ongeacht de beeldvorming.
6. Voorzichtigheidsbeginsel
Gerapporteerde gegevens moeten op feiten zijn gebaseerd en afhankelijk zijn van duidelijke, concrete cijfers.
Wat betekent dit?
Het is natuurlijk om tijd te besteden aan dromen over de toekomst van de organisatie; een belangrijk deel van de financiële functie bestaat immers uit het opstellen van prognoses en het delen van een redelijk beeld van wat er komen gaat. Dit beginsel is erop gericht financiële overzichten in de realiteit te verankeren door alleen te delen wat feitelijk juist en met gegevens verifieerbaar is, in plaats van wat speculatief en subjectief is.
7. Continuïteitsbeginsel
Bij het opstellen van rapportages moeten accountants ervan uitgaan dat een organisatie haar activiteiten zal voortzetten, ongeacht de huidige status van het bedrijf.
Wat betekent dit?
Bij het waarderen van activa of het onderzoeken van verplichtingen moet je dit doen volgens het financiële leerboek, en niet volgens de werkelijkheid van een situatie. Als je bedrijf bijvoorbeeld realistisch gezien nog maar een paar maanden zal bestaan, moet je je activa nog steeds over meerdere jaren afschrijven, als GAAP dat voorschrijft.
8. Periodiciteitsbeginsel
Financiële posten (d.w.z. opbrengstverantwoording) moeten binnen de juiste boekhoudkundige periode worden gerapporteerd.
Wat betekent dit?
Boekhouden op transactiebasis schrijft voor dat transacties moeten worden geboekt in de periode waarin ze plaatsvinden, en niet wanneer geld wordt ontvangen of uitbetaald. Als je bijvoorbeeld vandaag een contract ondertekent waarin staat dat je een dienst zult leveren voor X dollar, moet je X dollar vandaag als opbrengst boeken, en niet wanneer het geld wordt ontvangen.
Daarnaast vereist dit beginsel dat accountants transacties nauwkeurig vastleggen en geen perioden verschuiven of gegevens aanpassen om de perceptie van financiële overzichten te veranderen. Als je bijvoorbeeld een recordbrekend eerste kwartaal en een volledig tegenvallend tweede kwartaal had wat betreft opbrengsten, mag je een deel van je opbrengsten uit het eerste kwartaal niet naar het tweede kwartaal verschuiven om er consistenter uit te zien; je moet deze boeken wanneer ze daadwerkelijk hebben plaatsgevonden en ze binnen diezelfde periode rapporteren.
9. Materialiteitsbeginsel
Accountants moeten ernaar streven alle financiële gegevens en boekhoudkundige informatie in financiële rapportages volledig openbaar te maken.
Wat betekent dit?
De persoon (of groep) die voor een organisatie financiële overzichten opstelt, heeft de verplichting om alle relevante, belangrijke informatie te verzamelen die in een financieel overzicht zou kunnen worden opgenomen. Alles wat in deze categorie valt, wordt beschouwd als “materiële” informatie en moet worden gerapporteerd. Dit beginsel benadrukt deze verantwoordelijkheid en zorgt ervoor dat er niets ontbreekt in het eindproduct.
Sommigen zouden zeggen dat dit beginsel de boekhouder verantwoordelijk maakt.
10. Beginsel van uiterste goede trouw
Er wordt verondersteld dat alle partijen eerlijk zijn bij alle financiële transacties en bij het bijhouden van administratie namens een organisatie.
Wat betekent dit?
Iedereen die betrokken is bij of verantwoordelijk is voor de financiële activiteiten van een organisatie, moet eerlijkheid en integriteit boven alles stellen. Dit principe helpt een ethische norm en verantwoordelijkheid te handhaven en is een sterk aanvullend argument voor iedere financiële medewerker die onder druk wordt gezet door een leidinggevende om bepaalde cijfers te verdraaien.
Aanvullende richtlijnen
Naast de 10 kernprincipes beschrijft GAAP vier beperkingen die belangrijk zijn om te erkennen en te volgen bij het opstellen van financiële overzichten.
1. Opname
Alle financiële overzichten moeten nauwkeurig een volledige weergave geven van de activa, verplichtingen, inkomsten, uitgaven en andere financiële verplichtingen van de organisatie. Rapporten moeten grondig en transparant zijn en mogen geen wijzigingen of weglatingen bevatten.
2. Waardering
Financiële rapportage moet worden opgesteld in overeenstemming met GAAP, waarbij te allen tijde alle standaarden worden gevolgd. Dit principe benadrukt dat degenen die financiële overzichten opstellen, vertrouwd moeten zijn met de eerdergenoemde tien principes en algemeen aanvaarde industrienormen.
3. Presentatie
Alle financiële rapporten moeten het volgende bevatten:
- een winst-en-verliesrekening,
- een kasstroomoverzicht,
- een balans, en
- een overzicht van het eigen vermogen of aandeelhoudersvermogen.
Als een van deze overzichten ontbreekt, kunnen externe audits of onderzoeken worden gestart.
4. Openbaarmaking
Als er andere informatie nodig is om de financiële rapporten te begrijpen, moet deze volledig in het rapport worden opgenomen. Een veelgebruikte praktijk is om concepten van financiële rapporten te delen met bestuurders, belangrijke aandeelhouders en andere belangrijke belanghebbenden, zodat hun vragen kunnen worden vastgelegd. Als zij van mening zijn dat andere informatie noodzakelijk is om de rapporten te begrijpen, moet deze worden toegevoegd voordat het rapport wordt ingediend.
GAAP implementeren
Zorg ervoor dat iedereen die standaardboekhoudmethoden voor je organisatie vaststelt al vertrouwd is met de algemeen aanvaarde financiële principes en beperkingen, of verwijs die persoon naar bronnen zoals deze om zijn of haar kennis op te bouwen.
Wanneer het tijd is om GAAP te implementeren en overzichten op te stellen, is het cruciaal om de inhoud van dit artikel als je broekzak te kennen. Voeg het daarom toe aan je bladwijzers, zodat je het kunt raadplegen wanneer je het even niet meer weet. Als je bepaalde onderdelen onduidelijk vindt, laat het me dan weten in een reactie hieronder en ik zorg ervoor dat ik ze meteen behandel.
Als je beter wilt worden als financieel professional en een (betere) CFO wilt worden, kan ik je helpen. Abonneer je op de nieuwsbrief van CFO Club en blijf onder alle marktomstandigheden scherp.



