Een resultatenrekening opstellen in 8 eenvoudige stappen
Om een resultatenrekening op te stellen, verzamelt u uw omzet- en kostengegevens, trekt u de kosten af van de opbrengsten en ordent u alles om uw nettowinst of -verlies over een bepaalde periode weer te geven.
In theorie eenvoudig — in de praktijk minder, vooral wanneer u als eigenaar van een klein bedrijf een dozijn rollen combineert en gewoon duidelijke, betrouwbare cijfers nodig hebt om slimme beslissingen te nemen. In deze gids leest u wat u moet verzamelen, hoe u het structureert en waar u op waarschuwingssignalen moet letten.
Wat is een resultatenrekening?
Een resultatenrekening is een financieel verslag dat de inkomsten (en uitgaven) van een bedrijf over een bepaalde periode weergeeft — meestal een kwartaal of een volledig boekjaar. Zie het als een rapport voor uw bedrijf, waarin staat hoeveel geld u hebt verdiend (of verloren).
Create a Free Account to Read More
You'll also get access to a growing community of modern CFOs and finance executives accessing proven frameworks, tools, and insights to navigate AI-driven finance.
Have an account? Log In
Het doel van een resultatenrekening is om de financiële prestaties van het bedrijf in de betreffende periode gedetailleerd weer te geven. Een resultatenrekening wordt ook wel een winst-en-verliesrekening (of P&L-overzicht) genoemd.
Het opstellen van financiële overzichten is essentieel om inzicht te krijgen in de prestaties van uw bedrijf. Na het opstellen van een resultatenrekening weet u precies wat het netto-inkomen of nettoverlies van uw bedrijf is — evenals andere belangrijke cijfers, zoals uw brutowinst, bedrijfsresultaat en inkomen vóór belastingen.
Een resultatenrekening behoort tot de belangrijkste financiële overzichten en is een cruciale stap in de boekhoudcyclus. Het is ook het eerste verslag dat moet worden opgesteld in het model met drie financiële overzichten voor de boekhouding, dat ook de balans en het kasstroomoverzicht omvat.
Welke informatie hebt u nodig om een resultatenrekening op te stellen?
Voordat u begint met het opstellen van uw resultatenrekening, hebt u de volgende gedetailleerde financiële gegevens van uw bedrijf over de betreffende periode nodig:
- Omzet (hoeveel u hebt ontvangen)
- Bedrijfskosten (hoeveel u hebt uitgegeven)
- Kostprijs van de verkochte goederen (de kosten van de daadwerkelijk verkochte goederen, waaronder handelswaar die u doorverkoopt of de kosten van onderdelen voor productie)
- Rentekosten (zoals rente die u over leningen hebt betaald)
- Belastingkosten (zoals loonbelastingen en federale/staatsbelastingen over het bedrijfsinkomen)
Als u deze cijfers nog niet hebt voorbereid, verzamel ze dan voordat u aan uw resultatenrekening begint. U kunt uw boekhoudsysteem raadplegen voor uw gegevens.
Hoe stelt u een resultatenrekening op?
Ik ben geen accountant, maar ik heb met genoeg financiële professionals gewerkt om te weten dat het opstellen van een resultatenrekening niet snel en eenvoudig is. Er zijn veel berekeningen voor nodig.
Om het proces eenvoudiger te maken, ziet u hieronder hoe de meeste accountants dit in 8 stappen aanpakken:
Stap 0. Laat boekhoudsoftware het voor u doen!
Als u goede boekhoudsoftware hebt, kunt u met slechts enkele klikken een resultatenrekening maken. Met de meeste tools kunt u een rapportageperiode selecteren en automatisch het verslag genereren met behulp van gesynchroniseerde transactiegegevens. Ze halen inkomsten en uitgaven op uit uw bank, verkoopplatform of kassasysteem, waardoor u handmatige invoer en problemen met spreadsheets bespaart.
Voor drukbezette ondernemers verhoogt deze automatisering de nauwkeurigheid en efficiëntie. Toch is het verstandig om te weten hoe u er zelf een opbouwt als back-up, en het is een uitstekende manier om te begrijpen wat uw software daadwerkelijk doet.
De rest van deze handleiding leidt je er stap voor stap doorheen.
1. Kies je verslagperiode
Resultatenrekeningen analyseren de prestaties van je bedrijf over een bepaalde periode — meestal 3 tot 12 maanden. Bepaal voordat je begint duidelijk welke periode het meest nuttig is voor je huidige analyse.
- Kortere periodes (1 maand, 3 maanden) zijn het meest geschikt om snelle aanpassingen aan je bedrijfsbudget en tactieken te onderbouwen.
- Langere periodes (3 maanden, 6 maanden, 12 maanden) zijn nuttiger voor het evalueren van langetermijntrends en strategie, en voor het verzamelen van gegevens op hoog niveau over je bedrijf.
2. Bereken je totale omzet
Verzamel vervolgens je omzetgegevens uit alle bronnen. Dit kan het volgende omvatten:
- Verkoop van goederen
- Verkoop van diensten of abonnementen
- Huuropbrengsten
- Rentebaten
- Alle andere inkomsten die specifiek zijn voor je bedrijf
In de meeste gevallen wil je de totale omzet over alle onderdelen van je bedrijf bekijken. Dat gezegd hebbende, kan het in sommige situaties, bijvoorbeeld als je een holdingmaatschappij hebt, zinvol zijn om afzonderlijke resultatenrekeningen op te stellen voor verschillende bedrijfssegmenten of locaties.
Het is ook belangrijk om eventuele retouren, terugbetalingen of kortingen van je omzetcijfers af te trekken om tot werkelijke omzetcijfers te komen.
3. Bereken je kostprijs van de verkochte goederen (COGS)
Je kostprijs van de verkochte goederen bestaat uit alle kosten die zijn gemaakt voor het creëren van de producten of diensten die je tijdens deze verslagperiode hebt verkocht. Dit kan het volgende omvatten:
- Directe arbeidskosten
- Kosten van goederen die zijn ingekocht voor wederverkoop
- Kosten van materialen, onderdelen of componenten die bij de productie zijn gebruikt
- Distributiekosten
Belangrijk is dat COGS alleen wordt geregistreerd voor goederen of diensten die al zijn verkocht. Stel bijvoorbeeld dat je voor $10,000 aan goederen hebt gekocht om door te verkopen, maar in de verslagperiode slechts voor $3,000 hebt verkocht. Je COGS voor de periode bedraagt dan $3,000 en je resterende voorraad $7,000.
4. Bereken je brutowinst
Je brutowinst verwijst naar de winst voordat bedrijfskosten (zoals huur en nutsvoorzieningen) in aanmerking worden genomen. De brutowinst is nuttig voor het berekenen van je brutomarge en kan je prijsstrategie ondersteunen.
Om je brutowinst te vinden, trek je de COGS af van de totale omzet.
5. Bereken je bedrijfskosten
Tel vervolgens al je bedrijfskosten (OPEX) bij elkaar op. Bedrijfskosten zijn alle andere zakelijke uitgaven die niet rechtstreeks verband houden met het produceren van je goederen of diensten voor verkoop. Dit kan het volgende omvatten:
- Bepaalde salarissen (arbeid die geen verband houdt met je verkoop, zoals die van een accountant of conciërge)
- Huur
- Nutsvoorzieningen
- Juridische kosten
- Verzekeringen
- Kantoorbenodigdheden
Tel al je bedrijfskosten bij elkaar op om je totale OPEX te berekenen.
6. Bereken je inkomen vóór belastingen
Nu heb je al je inkomsten en uitgaven, behalve belastingen. Trek je totale bedrijfskosten af van je brutowinst om je totale winst vóór belastingen en rente (EBIT) te berekenen.
7. Bereken je rente- en belastingkosten
Nu weet je hoeveel je bedrijf daadwerkelijk heeft verdiend, maar je moet nog steeds de IRS (en lokale belastingautoriteiten) betalen — en mogelijk ook je kredietverstrekker. In deze volgende stap tel je al je volgende kosten op:
- Rentekosten (rente die is betaald over creditcards, zakelijke leningen enzovoort)
- Belastingkosten (belastingen die zijn betaald aan lokale, regionale en federale overheden)
Controleer voor rentekosten je bankafschriften, creditcardafschriften en leningdocumenten om te zien hoeveel rente je in de verslagperiode in rekening is gebracht. Of raadpleeg natuurlijk je gegevens in je boekhoudsoftware.
Voor belastinguitgaven raadpleeg je idealiter je belastingaangiften over de verslagperiode. Het kan echter zijn dat je nog geen belastingaangifte hebt ingediend. Probeer in dat geval je belastinglast zo goed mogelijk te schatten door de gegevens van een vorig jaar te gebruiken en deze aan te passen aan je hogere (of lagere) omzetcijfers. Als je je geschatte belastingtarief kent, gebruik dit dan om een ruwe inschatting te maken van het bedrag dat je aan belasting verschuldigd zult zijn.
8. Bereken je netto-inkomen
Ten slotte beschik je over alle cijfers die nodig zijn om je nettowinst of netto-inkomen te berekenen. Trek eenvoudig je rente- en belastinguitgaven af van je inkomen vóór belasting om je netto-inkomen — oftewel je werkelijke “resultaat onderaan de streep” — te berekenen.
Voorbeeld van een winst-en-verliesrekening
Soms is een visueel voorbeeld alles wat je nodig hebt. Neem bijvoorbeeld de winst-en-verliesrekening van Microsoft voor het boekjaar dat eindigde op 30 juni 2024:
De verslagperiode voor de winst-en-verliesrekening van Microsoft liep van 1 juli 2023 tot en met 30 juni 2024. In deze periode rapporteerden ze de volgende bedragen:
- Totale omzet: $245.1 miljard
- Kostprijs van verkochte goederen: $74.1 miljard
- Brutowinst: $171 miljard
- Operationele uitgaven: $64.4 miljard
- Bedrijfsresultaat: $109.4 miljard
- Rentekosten: $-1.6 miljard (ze verdienden meer rente dan ze betaalden)
- Inkomen vóór belasting: $107.8 miljard
- Belastinguitgaven: $19.7 miljard in boekjaar 2024
- Netto-inkomen: $88.1 miljard
Samen geven deze cijfers in één oogopslag een duidelijk beeld van de financiële prestaties van Microsoft.
Operationele versus niet-operationele omzet: waarom het verschil belangrijk is
Niet elk inkomen is hetzelfde. Bij het opstellen van je winst-en-verliesrekening is het belangrijk om operationele omzet te scheiden van niet-operationele omzet. Waarom? Omdat ze twee heel verschillende verhalen over je bedrijf vertellen.
- Operationele omzet is wat je bedrijf verdient met zijn kernactiviteiten (oftewel wat je daadwerkelijk verkoopt). Als je een softwarebedrijf runt, gaat het om je abonnementen of licentiekosten. Dit is het belangrijkste inkomen dat laat zien hoe goed je dagelijkse activiteiten presteren.
- Niet-operationele omzet komt daarentegen uit bronnen buiten je kernactiviteiten. Denk aan rente die je verdient op een zakelijke spaarrekening, geld uit de verkoop van oude apparatuur of zelfs juridische schikkingen. Deze inkomsten zijn niet slecht: ze zijn gewoon extra. Maar omdat ze onregelmatig zijn of geen verband houden met je belangrijkste aanbod, moet je ze niet gebruiken om de operationele gezondheid te beoordelen.
Als je deze twee door elkaar haalt, kan dat een vertekend beeld geven van hoe je bedrijf ervoor staat. Als je bijvoorbeeld een piek in je inkomen laat zien omdat je een bedrijfsvoertuig hebt verkocht, kan het lijken alsof je groeit, terwijl het in werkelijkheid slechts om een eenmalige gebeurtenis gaat. Door ze te scheiden, blijft je winst-en-verliesrekening eerlijk en nuttig.
Tips voor het opstellen van je eerste winst-en-verliesrekening
Er zijn verschillende dingen om in gedachten te houden bij het opstellen van een winst-en-verliesrekening. Volg natuurlijk de regels nauwgezet, maar zorg er ook voor dat je…
1. Gebruik consistente verslagperioden
Een veelgemaakte fout bij het leren opstellen van een winst-en-verliesrekening is het gebruik van inconsistente verslagperioden. Je zou bijvoorbeeld je omzet voor Q1 (jan, feb, mrt) kunnen registreren, maar per ongeluk enkele uitgaven uit december van het vorige kwartaal opnemen.
Zorg ervoor dat al je verslagperioden consistent zijn!
2. Stem je COGS-berekeningen nauwkeurig af
Het berekenen van de kostprijs van verkochte goederen is een veelvoorkomend struikelblok voor ondernemers. Onthoud dat COGS alle kosten omvat die direct verband houden met de kostprijs van de goederen die je verkoopt.
Als je een dienstverlener bent, is COGS nog steeds relevant voor jou, maar het kan in plaats daarvan verkoopkosten (COS) worden genoemd. Als je je financiële overzichten opstelt volgens GAAP, kun je ook de verschillen tussen GAAP en niet-GAAP-COGS bekijken.
3. Gebruik nauwkeurige en actuele gegevens
Handmatig opstellen van resultatenrekeningen heeft weinig zin als de onderliggende gegevens niet nauwkeurig zijn. Zorg ervoor dat je de juiste boekhoudkundige standaarden, zoals GAAP of IFRS, volgt en overweeg, als dat mogelijk is, om een formele boekhoudafdeling en/of goede boekhoudsoftware in te schakelen.
4. Houd veranderingen in de loop der tijd bij
Een resultatenrekening kijkt naar een specifieke periode, zoals het tweede kwartaal van 2024 of boekjaar 2025. Maar om financiële analyses te ondersteunen, is het nuttig om regelmatig resultatenrekeningen op te stellen en trends in de loop der tijd te volgen. Dit kan helpen bij het bepalen van je strategie, prijsstelling en kostenbeheer voor de toekomst.
Meld je aan voor meer boekhoudkundige inzichten
Leren hoe je financiële rapporten zoals de resultatenrekening opstelt, is absoluut essentieel voor bedrijfsleiders. Resultatenrekeningen kunnen nuttige hulpmiddelen zijn om de financiële gezondheid van je bedrijf te analyseren, zwakke punten te identificeren en je strategie voor de toekomst bij te stellen.
Klaar om je vaardigheden als eigenaar van een klein bedrijf aan te scherpen? Abonneer je op de nieuwsbrief van The CFO Club voor de beste inzichten over operationele financiën, bedrijfsinformatie, boekhouding en meer.
